TS. Nguyễn Thị Thu Trang, giảng viên chính Khoa Khoa học máy tính, Trường Công nghệ Thông tin và Truyền thông, Đại học Bách khoa Hà Nội, được trao The Best Innovation Award tại Giải thưởng Đổi mới sáng tạo Châu Á 2026 (The Hitachi Global Foundation Asia Innovation Award). Giải thưởng ghi nhận những đóng góp của cô trong nghiên cứu trí tuệ nhân tạo giọng nói và hội thoại cho các ngôn ngữ có nguồn tài nguyên hạn chế, đặc biệt là tiếng Việt.
The Hitachi Global Foundation Asia Innovation Award là giải thưởng do Quỹ Toàn cầu Hitachi tổ chức, nhằm tôn vinh các nghiên cứu và sáng kiến khoa học – công nghệ có đóng góp cho sự phát triển bền vững tại khu vực ASEAN. Trong đó, The Best Innovation Award là hạng mục cao nhất của giải thưởng, với mức tiền thưởng 3 triệu Yên Nhật.
Hơn 20 năm theo đuổi nghiên cứu công nghệ tiếng nói
Hướng nghiên cứu của TS. Nguyễn Thị Thu Trang tập trung vào phát triển dữ liệu và công nghệ trí tuệ nhân tạo giọng nói, hội thoại cho các ngôn ngữ nghèo tài nguyên. Đến nay, các nghiên cứu đã đạt được nhiều kết quả đáng chú ý, với hơn 2.000 giờ dữ liệu mở, hơn 40 bài báo tại các hội nghị quốc tế hàng đầu và 2 bằng sáng chế.
Khởi nguồn từ mong muốn hỗ trợ người khiếm thị tiếp cận văn bản tiếng Việt, hành trình nghiên cứu của cô bắt đầu từ những hoạt động thu âm sách và chia sẻ sách nói trên các nền tảng trực tuyến cách đây hơn 20 năm. Từ đó, cô tiếp tục theo đuổi nghiên cứu về tổng hợp tiếng nói, từng bước mở rộng sang các bài toán nhận dạng tiếng nói, nhận dạng người nói và AI hội thoại.
Đưa công nghệ AI tiếng nói vào ứng dụng thực tiễn
Không dừng lại ở nghiên cứu học thuật, các kết quả phát triển công nghệ tiếng nói đã được đưa vào ứng dụng thông qua Vbee – doanh nghiệp do TS. Nguyễn Thị Thu Trang sáng lập. Các giải pháp bao gồm dịch vụ đọc văn bản, sách nói miễn phí hỗ trợ người khiếm thị, cùng công nghệ số hóa bài giảng và trợ giảng AI phục vụ hoạt động dạy và học.
Những ứng dụng này góp phần mở rộng khả năng tiếp cận thông tin và tri thức cho nhiều nhóm người dùng, đặc biệt là người khiếm thị và người học. Đồng thời, hướng nghiên cứu cũng đóng góp vào Mục tiêu Phát triển bền vững số 4 (SDG 4), trong đó có mục tiêu 4.5 về bảo đảm bình đẳng trong tiếp cận giáo dục.
Nghiên cứu gắn với môi trường đào tạo tại SoICT
Tại Trường CNTT&TT, TS. Nguyễn Thị Thu Trang tham gia nghiên cứu và đào tạo trong các lĩnh vực công nghệ tiếng nói, xử lý ngôn ngữ tự nhiên và mô hình ngôn ngữ lớn. Cùng với các đồng nghiệp và nhiều thế hệ sinh viên, cô không ngừng mở rộng các hướng nghiên cứu, phát triển những giải pháp công nghệ có giá trị khoa học và khả năng ứng dụng thực tiễn.
The Best Innovation Award 2026 là sự ghi nhận đối với những đóng góp của TS. Nguyễn Thị Thu Trang trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo giọng nói, đồng thời cho thấy tiềm năng của các nghiên cứu xuất phát từ nhu cầu thực tiễn trong việc giải quyết những vấn đề của cộng đồng.